Коллеги - педагогический журнал Казахстана

Учительские университеты

Главная » Статьи » В помощь учителю » Казахский язык и литература

Шартты рай
Сабақтың мақсаты:Білімділік. Етістіктің рай түрлері туралы білімдерін тереңдету, шартты рай, оның жасалуы жайында толық мағлұмат беру.
Шартты рай туралы ғылыми - теориялық түсінік, оның жасалуы мен қолданысын, өзіндік ерекшелігін ұғындыру;
Дамытушылық. Дүниетанымын кеңейту, көру, есту қабілеті арқылы есте сақтауын дамыту, сөздік қорын арттыру;
Тәрбиелік. Жаттығулардың тәрбиелік мәніне зер салғызу.
Сабақтың типі: жаңа білімді меңгерту
Сабақтың түрі: білім, білік дағдыларын қалыптастыру.
Әдіс - тәсілі: түсіндіру, проблемалық ізденіс, СТО әдісі, модульдік оқыту технологиясы әдісі
Көрнекілігі: кесте, дидактикалық материалдар
Пәнаралық байланыс: әдебиет
Сабақтың барысы.
І. Ұйымдастыру. Оқушылармен амандасып, түгендеу.
ІІ. Үй тапсырмасын тексеру. 153 - жаттығу
Бұйрық райлы етістіктер - болма, бол, бағала, арала, сағала.
ІІІ. Өткен тақырыпты пысықтау.
«Бақытты сәт» ойыны. Берілген сұрақтарға толық әрі жылдам жауап беру арқылы зерек оқушыны анықтау.
1. Етістіктің райы нешеге бөлінеді?
2. Ашық рай деген не?
3. Бұйрық рай нені білдіреді?
4. Бұйрық райдың өзіне тән ерекшелігі қандай?
5. Бұйрық райға мысал келтіріңдер.
6. Рай сөзінің мағынасы не?
7.Бұйрық райдың 1 жағы етістікке қандай жұрнақтар жалғанады?
ІҮ. Сабақтың мақсатын қою.
Күн ретін, жаңа сабақ тақырыбын хабарлау.
Ү. Жаңа сабақ. Проблемалық жағдаят. Тақтамен жұмыс.
Мағынаны тану.
Асан бүгін кітабын оқыса, ертең кітапханаға тапсырады. Самал Гүлнұрға барса, ол әлі үйіне келмепті. Ертерек айтсамшы, бұлай болмас еді. Білгеніңді айтсаңшы, бәрін қазбалап қайтеді.
Топтық жұмыс.
1 - топқа тапсырма:
Оқушылар, берілген сөйлемдерде іс - әрекеттің несі баяндалады?
• Бірінші сөйлемде іс - әрекеттің орындалуының шарты;
• Екінші сөйлемде іс-әрекеттің мезгілдік мағынасы көрсетіледі.
• Үшінші сөйлемде сөйлеушінің өткен іске деген өкініші баяндалады.
• Төртінші сөйлемде сөйлеушінің тілегі байқалады.
2 - топқа тапсырма:
Маңызды белгілерін ажырату.
Осы сөйлемдердегі ортақ белгі қайсы?
- Ол сөйлемдердегі белгілі бір етістіктердің – са, - се жұрнағы арқылы жасалуы.
3 - топқа тапсырма:
Ой қорыту. Шартты райға анықтама беріңдер.
Демек, етістіктің шартты райы қимылдың, іс - әрекеттің болу - болмау, іске асу - аспау мүмкіндігінің шартын білдіреді.
Ұжымдық жұмыс.
Шартты рай етістіктің негізгі және туынды түбіріне, етіс және болымсыз етістік тұлғаларына – са, - се жұрнағы жалғану арқылы жасалады. Мысалы, көрсе, оқыса.
1. Шартты рай етістіктің жедел өткен шақ тұлғасы сияқты жіктеледі.
Кестемен жұмыс.
Жақ --------- Жекеше ------------------- Көпше
І -------------- Айт - са - м ---------------- Айт - са - қ
ІІ ------------- Айт - са - ң ---------------- Айт - са - ңдар
--------------- Айт - са - ңыз ------------- Айт - са - ңыздар
ІІІ ------------ Айт - са --------------------- Айт - са
2. Шартты рай тұлғасындағы етістік бағыныңқы сөйлемнің баяндауышы қызметін атқарып, мезгілдік мағынаны және да, де, та, те шылауымен тіркесіп келіп, қарсылық мәнді білдіреді.
3. Шартты райлы етістік І, ІІ жақ жалғауында тұрып, оған – шы, - ші жұрнағы жалғанса, ол кейде өкіну, налу мағынасын білдіреді.
Оқулықпен жұмыс. 155 - жаттығу жазбаша орындалады.
1 топқа-шартты райлы етістіктер 1,2-жақта тұрғандар
2 топқа –шартты райлы етістіктер 3 жақта тұрғандар.
3 топқа –шартты райлы етістіктерді жазып шығу.
ҮІ.Шығармашылық жұмыс. Мақал-мәтелдер.
ҮІІ.Дәптермен жұмыс.
1 топқа 156-жаттығу. 2 топқа 157-жаттығу
3 топқа 157-жаттығу Жұмбақтар.
ҮІІІ. Білімді бекіту.
Венн диаграммасы арқылы шартты рай мен бұйрық райды салыстыру, қорытындылау.
ІХ. Бағалау.
Х. Үй тапсырмасы. Көркем әдебиеттен шартты райлы етістікке мысал жазу, ережені қайталау. Бет 99-101
Категория: Казахский язык и литература | Добавил: Aina0508 (2015-03-07) | Автор: Аксеитова Айнаш Балтабаевна
Просмотров: 724 | Рейтинг: 0.0/0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]
Суббота, 2016-12-03, 5:28 AM
Приветствую Вас Гость

Форма входа

Категории раздела

Русский язык и литература [1473]
Школьный психолог [501]
История [694]
Опыт [471]
Научная кафедра [217]
Воспитание души [216]
Мастер-класс [205]
Семья и школа [173]
Компьютер-бум [246]
Английский язык [767]
Великие открытия [17]
Университет здоровья [127]
Математика [1134]
Химия [373]
Классному руководителю [622]
Биология [577]
Думаем, размышляем, спорим [89]
Казахский язык и литература [1761]
Краеведение [92]
Начальная школа [3902]
Беседы у самовара [15]
Мировая художественная культура [38]
Новые технологии в обучении [350]
Сельская школа [70]
Профильное обучение [68]
Демократизация и школа [23]
Физика [289]
Экология [179]
Дошколенок [1477]
Особые дети [271]
Общество семи муз [56]
Школа и искусство
Уроки музыки [612]
Авторские разработки учителя музыки СШ № 1 г. Алматы Арман Исабековой
География [440]
Мой Казахстан [227]
Школьный театр [66]
Внеклассные мероприятия [1154]
Начальная военная подготовка, гражданская оборона, основы безопасности жизнедеятельности [72]
ИЗО и черчение [212]
Физическая культура [514]
Немецкий язык [51]
Технология [279]
Самопознание [377]
Профессиональное образование [100]
Школьная библиотека [73]
Летний лагерь [13]
Дополнительное образование [6]
Педагогические программы [2]

Социальные закладк

Поиск

Друзья сайта

Академия сказочных наук

  • Театр.kz

  • Статистика

    Рейтинг@Mail.ru