Коллеги - педагогический журнал Казахстана

Наша библиотека

Главная » Файлы » В помощь учителю » Казахский язык и литература

Сәкен Сейфуллиннің 120 жылдық мерейтойына орай өткізілген «Сәкен оқулары» атты мәнерлеп оқу сайысы
2014-11-24, 11:44 AM
Ақмола облысы
Бурабай кенті
С.Сейфуллин атындағы мектебі

Сәкен Сейфуллиннің 120 жылдық мерейтойына орай өткізілген
«Сәкен оқулары» атты мәнерлеп оқу сайысы

Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі Ахметбекова Б.С.

Сәкен Сейфуллиннің туғанына 120 жыл толуына орай өткізілген
«Сәкен оқулары» атты мәнерлеп оқу сайысы

Мақсаты: ақын шығармаларының өміршеңдігін көпшілікке таныту, оқырмандардың шығармашылық қабілетін жетілдіру,қазақ халқының зиялыларының бірі С.Сейфуллин жайлы оқушыларға мағлұмат беру.С.Сейфуллин есімін құрметтеуге,ұмытпауға тәрбиелеу.
Көрнекілігі: интерактивті тақтада слайдтар,қоғам қайраткерлері мен ақын-жазушының портреті, бейне материалдар.

Өлең жүріп жатады, 1- жүргізуші оқиды:
Мен-Сәкенмін!
Сейфолланың баласы,
Жазылмаған жүрегімнің жарасы.
Мен құдайдың ажалынан өлгем жоқ,
Мені өлтірген адамдардың аласы.

Он жетіде ту ұстадым қолыма,
Мақтанышпен мадақтадым оны да!
Қыран едім,қанатыммен соғылып,
Өзім түстім қастандықтың торына.

Көжегіне ұқсамадым қоянның,
Қатарымнан тым ертерек ояндым.
Қызыл туды жырлап едім армансыз,
Ақырында,қызыл қанға боялдым.

Бостандықтың күте-күте әр таңын,
Енді соның шын азабын тартамын!
Мені атқан адамдардан қорықпаймын,
Елін сатқан адамдардан қорқамын!

Сакен сұңқар әні орындалады.
Орысша бейнебаян жүріп жатады, 2- жүргізуші оқиды:

Как промелькнувший метеор,
Он яркий свет, оставил нам.
И всей судьбе, наперекор,
Растет к Вам память, по годам.
В степи великой, Сары – Арка,
Родился, сильный человек.
Звезда, светящая свысока,
И прославивший, свой век.
Сакен Сейфуллин драматург,
Прозаик и писатель он.
Поэт, не знающий испуг,
Донесший, боль душевных стон.
Трагична, вся его судьба,
Лишь боль народа и борьба.
Одна лишь цель, одна беда,
Его вперед, всегда вела.
Как поразительно, Бог дал,
Не только ум, но красоту.
Высокий, статный все он знал,
Простой, душевной высоты.
Он смело всем, в глаза смотрел,
И прогибаться не умел.
Он светом был, его удел,
Быть честным, в том он и сгорел.
Он много сделал, для народа,
Нес литературу, здесь в степи.
Поэмы, повести, романы,
Они живут и в наши дни.
Открыл он новые страницы,
Литературу тех времен
. Он как Есенин, Блок в России,
В борьбе за честь, он был силен.
И фольклористом, был ученным,
И публицистику он вел.
Как драматург, создал он пьесу,
И первый ВУЗ, он здесь открыл.
Путь революции, избрал,
Ценою жизни, пострадал.
Гонение, пытки, что видал,
Но с верою, вперед всех звал.
Вот беспощадная волна,
Репрессий стрелы догнала.
Не пониманий, грязь стена,
Расстрелом, жизнь отняла.
Погибло тело, но душа,
Сегодня все еще жива.
Он свет и сила велика,
Еще живут его слова.
Молитву в памяти прочтем,
Найдем мы нужные слова
Пусть будет пухом Вам земля
Покой Вам, вечная Хвала.

1- жүргізуші оқиды:
Құрметті ұстаздар және бүгінгі сайысқа қатысушы сайыскерлер! Бүгін С.Сейфуллин атындағы мектепте , ұлы ақынның туғанына 120 жыл толуына орай арналған, «Сакен оқулары » атты мәнерлеп оқу сайысын өткізгелі отырмыз.
2- жүргізуші:
Добрый день, дорогие друзья. Сегодня мы предлагаем вашему вниманию конкурс выразительного чтения , который посвящается юбилею основоположника современной казахской литературы, поэту и писателю, государственному деятелю Казахстана, основателю и первому председателю Союза Писателей Казахстана – Сакену Сейфуллину.

1- жүргізуші: Сәкен (Сәдуақас) Сейфуллин 15 қазан 1884 жылы Жезқазған өңіріндегі бұрынғы Ақадыр ауданындағы Қарашілік қыстағында дүниеге келген. Қазақ жаңа әдебиетінің негізін салушы, мемлекеттік қайраткер.
Нілдідегі орыс-қазақ, Ақмоладағы бастауыш приход мектебінде, Омбыдағы мұғалімдер семинариясында оқыды. 1914 жылы Қазан қаласында «Өткен күндер» атты тұңғыш өлеңдер жинағын бастырды. Омбыда қазақ жаситары ашқан «Бірлік» қауымы басшыларының бірі болды. 1917 жылы 9 наурызда «Асығып тез аттандық» өлеңін жазды. Кешікпей Ақмола қаласына ауысып, «Жас қазақ» революциялық ұйымын құрды, «Тіршілік» газетін шығарысты, 3 айлық пед курсқа оқытушы болды.1917 жылы қарашада «Кел, жігіттер» өлеңін жазып, Қазан төңкерісін қуана қарсы алды. Осы кезде Ақмола Совдепінің президиум мүшелігіне сайланды.
1920-1936 жылдары Ақмола атқару комитеті төрағасының орынбасары және әкімшілік бөлімінің меңгерушісі, Қазақ Кеңес Автономиялық Республикасы Орталы Атқару Комитеті Президиумының мүшесі, «Еңбекші қазақ» газетінің редакторы, хaлық ағарту комиссарының орынбасары, ҚазКАСР Халық Комиссарлары Кеңесінің Төрағасы, Халық ағарту комиссариаты жанындағы ғылым Орталығының төрағасы, Қазақстан пролетар жазушылары ассоциациясының (ҚазАПП) басшысы, БК(б)П Қазақстан Өлкелік Комитетінің партия тарихы бөлімінің меңгерушісі, Қызылордадағы халық ағарту институтының, Ташкенттегі қазақ педагогикалық институтының директоры, «Жыл құсы» альманағы, «Жаңа әдебиет» журналы басшысы, Қазақтың мемлекеттік институтының доценті, «Әдебиет майданы» журналының редакторы, Қазақтың коммунистік журнлистика институтының профессоры қызметтерін атқарды.
С.Сейфуллин өмірде де, әдебиетте де белсенді күрескер болды. «Көкшетау» (1934), «Қызыл ат» (1934), дастандарында заманалық мәселелер көрсетілген. «Қызыл атта» 30-жылдардың бас кезінде Казақстанның ауыл шаруашылығында орын алған асыра сілтеу оқиғалары сыналады. «Ақсақ киік» (1924), «Аққудың айрылуы» (1925) шығармаларында туған даланың табиғатын, адамның ішкі сезім күйлерін суреттейді. С.Сейфуллин проза, драмматургия, әдеби сын, әдебиеттану салаларында көрнекті еңбек етті.
«Жұбату» (1917) әңгімсі – Сәкеннің қазақ әйеліне арналған алғашқы прозалық шығармасы. 1936 жылы қазақ әдебиеті мен өнерінің Москвада өткен бірінші онкүндігіне қатысты. Қазақ жазушылары ішінен тұңғыш рет Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталып, шығармашылық еңбегіне 20 жыл толуы кеңінен мерекеленді. 1938 жылы жолсыз жазага ұшырады. Ол туралы С.Мұқановтың «Сәкен Сейфуллин» пьесасы, Ғ.Мүсіреповтың «Кездеспей кеткен бір бейне» повесі, поэмалар, әдебиеттанушылық зерттеулер жазылды
2 -жүргізуші
Сакен Сейфуллин родился в казахском ауле Нильдинской волости Акмолинского уезда {ныне это территория Жана-Аркинского района Карагандинской области). Овладев русской грамотой, старательный юноша в 1906 году поступает в Нильдинскую русско-казахскую школу и через два года ее заканчивает с похвальной грамотой. Затем он учится в Акмолинской приходской школе, Омской учительской семинарии. Здесь учи¬теля и товарищи обращают внимание на по¬этический дар Сакена. Уже в 1914 году в Ка¬зани выходит в свет его первый сборник сти¬хов "Минувшие годы".
После окончания Омской семина¬рии Сакен устраивается учителем в ауле Селеты-Бугылы Акмолинского уезда.
Работая учителем в ауле Селеты - Бугылы Сакен писал стихи в поддержку национально - освободительного движения 1916 года в Казахстане. 4 октября 1920 года в Оренбурге открылся первый учредительный съезд Советов Казахстана, на котором была провозглашена Казахская АССР. Сейфуллин был избран членом президиума ЦИК КАССР. В эти годы он был редактором газеты "Енбекши казах" ("Трудовой казах"), журнала "Кызыл Казахстан" (Красный Казахстан), заместителем наркома просвещения. На третьем съезде Советов Казахстана в 1922 году Сакен был избран председателем Совнаркома КАССР. В 1922 году вышел сборник стихов "Неукротимый конь", пьесы "Путь к счастью", "Красные соколы".
" Руководство республики и народ высоко ценили государственную деятельность С.Сейфуллина на высоком посту. Но в 1925 году он ушел с правительственной должнос¬ти.
Начиная с середины двадцатых годов, ве¬дет большую педагогическую работу, в раз¬ные годы читает лекции по казахской литера¬туре в высших учебных заведениях - в Кзыл-Ординском институте народного образова¬ния, Ташкентском педагогическом институ¬те, Алма-Атинском педагогическом институ¬те им. Абая, был ректором Кзыл-Ординского института народного образования.
Он руководил созданием писательской организации республики, возглавлял редак¬цию журнала "Адебиет майданы" (ныне "Жулдуз"). Большую работу провел в каче¬стве члена комиссии по организации первой декады казахской литературы и искусства в Москве в 1936 году. Активно участвовал в культурной жизни республики... За большую государственную и общественную деятель¬ность ЦИК Казахстана наградил С.Сейфуллина Почетной грамотой, а ВЦИК СССР за заслуги в развитии казахской литературы - орденом Трудового Красного Знамени.
Трагическое развитие событий в 1937 году не обошло и С.Сейфуллина. Он, как и многие государственные деятели, писатели, артисты, ученые, входящие в элиту республики, подверглись жесточайшим репрессиям по ложному обвинению, был назван врагом на¬рода, осужден и расстрелян. Понадобилось целых двадцать лет, чтобы восторжествова¬ла справедливость и доброе имя замеча¬тельного сына вернулось к своему народу.
С 1957 года начали издаваться ранние произведения Сакена Сейфуллина, Сейчас можно увидеть в каждом доме на почетном месте книги Сакена Сейфуллина.
Этапным произведением творчества по¬эта, его лебединой песней стала поэма

"Кокшетау".
Гора Кокшетау стройна, как сосна,
Дождями свой лик умывает она.
Плывут облака над ее головой,
Справляются: в здоровье она иль больна?
Озера ее окружили толпой,
И каждое - в чаше лежит золотой.
С вершины не сходит лиловая мгла,
Ни разу ее не коснулась стрела.
Коль вы нездоровы, езжайте сюда -
Недуг исцеляет наш воздух степной.
Вдохнула б душа чистый воздух горы -
До смерти его бы забыть не смогла!
(Перевод В. Корнилова)
Стихи, поэмы и проза Сакена всегда с нами, а имя - одно из самых ярких в совре¬менной казахской литературе.

Енді кезекті бейне баянға берсек. Осы жерде видео ақынныңт өмірі мен шығармашылығы жайлы.

Ал енді сайысымызды бастайық. Сайысымызға әділ баға беретін әділ қазы алқаларымен таныс болайық.
Разрешите представить вам жюри, которое будет оценивать конкурс:
1.Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі Искакова С.К.
2. Мектептің тәрбие ісі жөніндегі орынбасары Нурумова Ж.Д.
3. Орыс тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі Бейсембаева К.А.

С.Сейфуллин « Қамауда» читает Мандрик Камила
5 «А» класс.
Ортаға 5 сынып оқушысы Әлібекова Әнелді шақырамыз
Ортаға 5 сынып оқушысы Калиева Кристинаны шақырамыз
Ортаға 6 сынып оқушысы Алданазарова Кунсулуды шақырамыз
Ортаға 7 сынып оқушысы Әсет Мөлдірді шақырамыз

Ну вот мы и прослушали выступления ребят! Ребята показали свои умения выразительного чтения! Жюри просим подсчитать баллы.
2-й ведущий:
Пока жюри подсчитывает баллы. Мы поиграем.
1.С.Сейфуллин кім?
2.Қай жылы дүниеге келді?
3.Тұңғыш өлеңдер жинағы қалай аталады?
4. Тұңғыш өлеңдер жинағы қай жылы шықты?
5.Қайда оқыды?
6. Нешінші жылы “Кел жігіттер” өлеңін жазды?
7. “Көкшетау “поэмасы нешінші жылы жазылды?
8. Сәкеннің қазақ әйеліне арналған алғашқы прозалық, шығармасы қалай аталады?
9. Нешінші жылы «Асығып тез аттандық» өлеңін жазды?
10. С.Сейфуллиннің туғанына неше жыл ?
11 Нешінші жылы қазақ жазушылары ішінен тұңғыш рет Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталды?
12.С.Сейфуллин жазған тарихи-мемуарлық романын қалай аталады?
13. Нешінші жылы жолсыз жазага ұшырады?
14. С.Сейфуллин туралы С.Мұқановтың қандай пьесасы бар?
15.Ғ.Мүсіреповтың «Кездеспей кеткен бір бейне» повесі кім туралы?
16. Биздің мектебімізге нешінші жылы С.Сейфуллин есімі берілді?
17. Мектебіміздің алдында ақынға арнап не қойылған?
18. Мына өлең жолдары қай шығармадан?
Байғұс ана хат жазыпты?
Депті «балам сағындым»,
Ұмыттың ғой бізді тіпті,
Бір келмедің неғылдым?
Оқу іздеп кеткеніңнен,
Ауылға бір қайтпадың.
Біз не көрдік жеткеніңнен,
Елге кеп уәз айтпадың.

19. Мына үзінді қай шығармадан?
Айна көлді мекен еткен,
Бір-екі ақку бар еді
Мақсұтына бірге жеткен,
Екі ғашық жар еді
Айна көлдің суы күміс,
Жұбай аққу көркі еді,
Көрсе көзің алар тыныс,
Екі сәулем ерке еді.
Көлдің басы ертелі-кеш,
Мың құбылған ән еді.
Екі ғашық ертегідей,
Көлдің көркі - сәні еді.

20. Арқаның кербез сұлу Көкшетауы,
Дамылсыз сұлу бетін жуған жауын.
Жан - жақтан ертелі - кеш бұлттар келіп,
Жүреді біліп - кетіп есен – сауын.
Болыпты баяғыда Жеке батыр,
Тау бағып жатады екен тігіп шатыр.
Бір күні қарауылда қалғып кетіп,
Сол батыр бүгінгіше ұйықтап жатыр.
Жөғарыдағы өлең жолдары ақынның қандай шығармасынан алынған үзінді?
Наш конкурс подошел к завершению. Заключительное слово предоставляется уважаемому жюри

Сайыскерлерге алдағы уақытта да тек қана жеңіс тұғырынан көріне берулеріне тілектеспіз.
Категория: Казахский язык и литература | Добавил: GULNAZ1919
Просмотров: 495 | Загрузок: 0 | Рейтинг: 0.0/0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]
Четверг, 2016-12-08, 2:58 PM
Приветствую Вас Гость

Форма входа

Категории раздела

Психология [165]
Педагогика [291]
Математика [778]
Физика [242]
История [335]
Классному руководителю [518]
Русский язык и литература [697]
Физическая культура [200]
Английский язык [409]
Искусство [181]
Родительский совет [14]
Биология [319]
Информатика [366]
Начальная школа [1873]
Мой Казахстан [238]
Технология [126]
Самопознание [171]
Технология труда [49]
Персональная рубрика учителя технологии труда Шукурова Суюнгали Сагинтаевич. Западно-Казахстанская область,Жанибекский район,СОШ имени Т.Жарокова
НВП и ОБЖ [40]
Профессиональное образование [155]
Дошколенок [462]
География [129]
Школьная библиотека [48]
Казахский язык и литература [544]
Химия [33]

Социальные закладк

Поиск

Друзья сайта

Академия сказочных наук

  • Театр.kz

  • Статистика

    Рейтинг@Mail.ru