Коллеги - педагогический журнал Казахстана

Учительские университеты

Главная » Статьи » В помощь учителю » Английский язык

"To be" етістігі
Грамматика

Verb TO BE (TO BE етістігі) – “болу”, “орналасу” дегенді білдіріп, бір іс-әрекеттің болуын, орналасуын білдіреді. Мысалы:


I am 18 years old – Мен он сегіз жастамын. Біреудің жасының он сегізде болғанын білдіріп тұр.

He is in Almaty – Ол Алматыда. Оның Алматыда орналасқанын білдіріп тұр.

Askar is from Kazakhstan – Асқар Қазақстан елінен. Адамның қай жерлік екенін, қандай да бір жерден болуын білдіріп тұр.

She is a student – Ол (қыз бала) студент. Оның студент екенін білдіреді.





Affirmative form. Singular (Болымды форма. Жекеше түрде)


S i n g u l a r

I (Мен)
am
a pupil
Мен оқушымын
I am = I’m

You (Сен)
are
a student
Сен студентсің
You are = You’re

He (Ол /ер кісі/ )
is
a teacher
Ол(ұл) мұғалім
He is = He’s

She (Ол /әйел кісі/ )
is
a doctor
Ол(қыз) дәрігер
She is = She’s

It (Ол /жаны жоқ зат/ )
is
a table
Ол(зат) үстел
It is = It’s





Болымды түрде бірінші кезекте бастауыш тұрады, олар I, you, he, she, it. Содан соң етістік, анығырақ айтсақ TO BE етістігінің көмекші етістіктері (Auxiliary Verbs). Олар: am, are, is. Сөйлемнің ең соңында толықтауыш қолданылады. Олар кестенің 3-бағанасында тұр. Олар: a pupil, a student, a teacher, a doctor және т.б.

Ал кестенің соңғы бағанасында көмекші етістіктердің қысқарып қолданылуын көріп тұрмыз. Бірақ ол сөйлемнің мәнісін өзгертпейді.





Affirmative form. Plural (Болымды форма. Көпше түрде)


P l u r a l

We (Біз/Біздер)
are
pupils
Біз оқушымыз
We’re pupils

You (Сендер/Сіздер)
are
students
Сендер студентсіңдер
You’re students

They (Олар)
are
teachers
Олар мұғалімдер
They’re teachers



Көпше түрде де жекеше түрдегі сияқты бірінші бастауыштар we, you, they қолданылады. Олардан соң үшеуіне ортақ are көмекші етістігі. Ал сөйлем соңында толықтауыштар қолданылады. Олар pupils, students, teachers болып, көпше түрде жекеше түрдегідей алдына артикль қойылмайды және соңына көпше түрді білдіретін –s жалғауы жалғанады.

Кестенің ең соңғы бесінші бағанасында көмекші етістіктер қысқартылып қолданып тұр. Тағы да ескертейік, сөйлемде көме кші етістік қысқартылып жазылса да, толық жазылса да бәрібір сөйлемнің мағынасы өзгермейді.





Negative form. Singular (Болымсыз форма. Жекеше түрде)


I
am not
a pupil
Мен оқушы емеспін
I’m not

You
are not
a student
Сен студент емессің
You’re not немесе

You aren’t

He

She
is not
a teacher
Ол (ұл/қыз) мұғалім емес
(S)He’s not немесе

(S)He isn’t

It
is not
a table
Ол үстел емес
It’s not немесе

It isn’t



Болымсыз формада көмекші етістіктен соң, not болымсыз шылауы жалғанып, қазақ тіліне емес деп аударылады. Тағы да соңғы бағанада not шылауымен көмекші етістіктің қысқартылып жасалуын көруге болады.





Negative form. Plural (Болымсыз форма. Көпше түрде)


We
are not
pupils
Біз оқушы емеспіз
We’re not немесе

We aren’t

You
are not
students
Сендер студент емессіңдер
You’re not немесе

You aren’t

They
are not
teachers
Олар мұғалімдер емес
They’re not немесе

They aren’t



Көп ше түрде де болымсыз формада көмекші етістіктен соң, not болымсыз шылауы жалғанып, қазақ тіліне емес деп аударылады.





Interrogative form. Singular (Сұрақ форма. Жекеше түрде)


Am
I
a pupil?
Мен оқушымын ба?
Yes, you are (Yes, you’re) / No, you are not (No, you’re not / No, you aren’t)

Are
you
a student?
Сен студентсің бе?
Yes, I am (Yes, I’m)/

No, I am not (No, I’m not)

Is
he
a teacher?
Ол(ұл) мұғалім бе?
Yes, (s)he is (Yes, (s)he’s) /

No, (s)he is not (No, (s)he’s not /

No, (s)he isn’t)

Is
she
a doctor?
Ол(қыз) дәрігер ме?

Is
it
a table?
Ол(зат) үстел ме?
Yes, it is (Yes, it’s) /

No, it is not (No, it’s not / No, it isn’t)

Сұрақ формада жекеше түрде am, are, is көмекші етістіктері сөйлемде алдыға шығу арқылы жасалады. Соңғы бағанада сұраққа жауап жазылған, ал жақша ішінде болса, жауаптың қысқаша түрі берілген.





Interrogative form. Plural (Сұрақ форма. Көпше түрде)


Are
we
pupils?
Біз оқушымыз ба?
Yes, you are (Yes, you’re) /

No, you are not (No, you’re not/No, you aren’t)

Are
you
students?
Сендер студентсіңдер ме?
Yes, we are (Yes, we’re) /

No, we are not (No, we’re not/No, we aren’t)

Are
they
teachers?
Олар мұғалімдер ме?
Yes, they are (Yes, they’re) /

No, they are not (No, they’re not/No, they aren’t)




Жаттығулар

Exercise 1



Төмендегі орындарға am/are/is көмекші етістіктерінің бірін қойыңыздар.


It __ cold today.
I ___ at home now.
They ___Korean.
There ___ a pen on the desk.
My name ____ Nikita.
We ___ from Ukraine.
That ___ right.
I ___ OK, thanks.
Clara and Steve ___ married.
She ___ an English teacher.



Exercise 2



Төмендегі сөздерді дұрыс орындарын қойып, сөйлем құраңыздар.


twenty-five years am I old.

Venezuela. from We are

I'm student. is Anton and name My a

This is my book.

It's a nice day today.

Her is brother's name Paul.

engineer. an is John

is name husband's Johansson. My

my are There in twelve class. students

new is address at top the of letter. My the





Exercise 3



Төмендегі бос орындарға TO BE етістігінің болымсыз формасындағы көмекші етістіктерін қойыңыздар.



Example: She ____ from France.
This book ___ mine.
Jane and Peter ___ married.
That ___ right.
My brother ___ here at the moment.
We ___ in England.
It ___ Monday today.
Jennie's surname ____ Peters.
I ____ a hairdresser.
My name ___ Alexander.
There _____ many people in this class.
Категория: Английский язык | Добавил: Саек (2013-03-04)
Просмотров: 19735 | Рейтинг: 4.5/6
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]
Четверг, 2026-02-26, 8:42 PM
Приветствую Вас Гость

Форма входа

Категории раздела

Русский язык и литература [1611]
Школьный психолог [547]
История [783]
Опыт [554]
Научная кафедра [234]
Воспитание души [262]
Мастер-класс [251]
Семья и школа [201]
Компьютер-бум [271]
Английский язык [872]
Великие открытия [30]
Университет здоровья [142]
Математика [1278]
Химия [406]
Классному руководителю [701]
Биология [612]
Думаем, размышляем, спорим [113]
Казахский язык и литература [1894]
Краеведение [108]
Начальная школа [4177]
Беседы у самовара [26]
Мировая художественная культура [49]
Новые технологии в обучении [409]
Сельская школа [84]
Профильное обучение [89]
Демократизация и школа [34]
Физика [323]
Экология [198]
Дошколенок [1768]
Особые дети [330]
Общество семи муз [66]
Школа и искусство
Уроки музыки [668]
Авторские разработки учителя музыки СШ № 1 г. Алматы Арман Исабековой
География [494]
Мой Казахстан [248]
Школьный театр [84]
Внеклассные мероприятия [1275]
Начальная военная подготовка, гражданская оборона, основы безопасности жизнедеятельности [107]
ИЗО и черчение [233]
Физическая культура [591]
Немецкий язык [61]
Технология [321]
Самопознание [445]
Профессиональное образование [133]
Школьная библиотека [93]
Летний лагерь [26]
Дополнительное образование [70]
Педагогические программы [24]

Социальные закладк

Поиск

Друзья сайта

Академия сказочных наук

  • Теги

    презентация Ирина Борисенко Информатика флипчарт животные новый год творчество логика геометрия глагол задачи Казахские пословицы Физика Зима язык Алгебра класс здоровый образ жизни педагогика стихи МАТЕМАТИКА Урок праздник музыка доклад программа литература география природа семья воспитание осень игра загадки Начальная школа Тест трудовое обучение технология Сказка ЗДОРОВЬЕ вода путешествие Оксана 8 марта искусство Английский язык театр психология учитель мир 3 класс Биология Классный час ЕНТ выпускной Школа 1 класс русский язык ЕГЭ Тесты ХИМИЯ начальные классы дети экология астана дошкольники любовь день учителя казахский язык самопознание английский родители добро Конспект спорт патриотизм дружба концерт история обучение чтение немецкий язык краеведение библиотека тренинг хореография разработка Физическая культура English Великая Отечественная Война Игры КВН логопедия Интеграция песня Детский сад День Победы воздух Абай коучинг

    Статистика

    Рейтинг@Mail.ru