Коллеги - педагогический журнал Казахстана
Учительские университеты
| Главная » Статьи » В помощь учителю » Математика |
Бір айнымалысы бар сызықтық теңдеуді қайталау және параметрлік теңдеуге есеп шығару
| Математика пәні мұғалімі Абишева Бақтығайша Турсыновна Бір айнымалысы бар сызықтық теңдеуді қайталау және параметрлік теңдеуге есеп шығару. /6 сынып/ Семей қаласы.№ 38 жалпы орта білім беретін мектеп-лицей. Сабақ жоспары Пән: математика Өткізілетін күні:20. 05.13 Сынып: 6«ә» Сабақтың түрі: кіріктірілген Тақырып: Бір айнымалысы бар сызықтық теңдеуді қайталау және параметрлік теңдеуге есеп шығару. Мақсаты: Параметрлік теңдеуге есеп шығаруды үйрену және меңгеру. Міндеттері: Параметрлік теңдеудің әдіс тәсілдері бойынша негізгі білімдерін бекіту; Бір айнымалысы бар сызықтық теңдеуді қайталау бойынша білімдерін қалыптастыру; Параметрлік теңдеулерді шешу біліктіліктерін қалыптастыру; Жеке тұлғаны дамыту факторы ретінде оқушыларды практикалық іскерлікке баулу. Параметрлік теңдеулерді шешудің алгоритімін толық меңгеру. Нәтижесі: Оқушылар білуі тиіс: Параметрлік теңдеулер мен теңсіздіктерді шеше білуді; Оқушылар орындай білуі тиіс: Табылған шешімді зерттеу Бір айнымалысы бар сызықтық және параметрлік теңдеудің ережесін пайдаланып, белсенді ізденіспен есептер шығару. Кіріспе: ұйымдастыру, сыныпты топқа бөлу Дайын қағаздарды таңдау арқылы топқа бөлінеді. 2 мин. І кезең: Кезең. Бер: уақыт (40мин.)Сабақтың өту барысы Оқушы әрекеті Көрнекілік Қайталау. «Көпір» тапсырмалары (оқушылар үйде орындап, бүгінгі сабаққа дайындалып келеді .4 мин. Қандай теңдеуді бір айнымалысы бар сызықтық теңдеу деп атайды? Қандай теңдеулер мәндес теңдеу деп аталады?Теңдеудің қандай қасиеттерін білесіңдер? Бір айнымалысы бар сызықтық теңдеудің түбірі қалай аталады? Теңдеуді шешіңіз: 56-2х=36. Теңдеуді шешіңіз: 34-2(2х-9)=28. Теңдеуді шешіңіз: 48-3х=36. Теңдеуді шешіңіз: 13-100х=0. 0 , 81 х – 71 = 1 , 11 х + 1 3(0,4 – 0,2х ) – 4(0,3 х – 0,6 ) = 0,6 2х + х( 3–( х + 1)) = х( 2 – х ) + 12 9х ( 0,8 х – 4) ( 2 + х ) = 0 (оқушы жауаптары тыңдалады,талданады ) Топтпан бір оқушыдан шығып, берілген есепті шығарады. Жауабы:10 Жауабы: 6 Жауабы: 4 Жауабы: Төрт топқа әзірленген карточка . ІІ кезең: Тақырып бойынша тапсырмалар Теориясы: «БІЛУ» (Кім?, Не? Нені? Қашан? Қандай? Қалай? Не істеді?) 5 мин. Мысалы,-6а және 3а екі санды салыстыру үшін, міндетті түрде үш жағдайды қарастыру керек: 1) -6a саны 3a санынан, үлкен болады, егер а - саны теріс сан болса; 2) -6а = 3а болады, а=0 болған жағдайда; 3) -6а кіші болады, 3а санына қарағанда, егер а - саны оң сан болса. Шешуі оның жауабы болады? 1.Мысал.Параметрлі теңдеуді шешіңдер |6 – x| = a. Шешуі.Мұнда,a≥0 екенін байқауға болады.Модульдің ережесі бойынша 6–x = ±a, x арқылы өрнектейміз: x = 6 ± a.Жауабы: x = 6 ± a, мұнда a≥ 0. Мұғалімнің жетелеме сұрақтарының негізінде бірінші мысалды шығарып, дәптерлеріне жазады? Теориясы: «ТҮСІНУ» (Неге? Неліктен? Себебі? Не үшін?) 7 мин. 2 мысал. x айнымалысына қатысты параметрлі теңдеуді шешіңдер a (x – 1) + 2(x –1) = 0 . Шешуі . Жақшаны ашамыз: ax – а + 2х – 2 = 0 Теңдеуді стандарт түрде жазамыз: x(а + 2) = а + 2. а + 2 өрнегі 0-ге тең болмаған жағдайда а ≠ -2, онда x = (а+2)/(а+2), теңдеудің шешімі x = 1. а + 2 өрнегі 0-ге тең болған жағдайда, а =-2, онда 0•x = 0 теңдеудің дұрыс шешімін аламыз. Сондықтан x–кез келген нақты сан. Жауабы: а ≠ -2 болғанда x = 1. а = -2 болғанда x € R . Параметрлі теңдеуді шешудің тәсілдері 1. Параметрлі теңдеуді шешу | x |= a. Шешуі. I.жағдай.(аналитикалық). 1. a >0 болғанда теңдеудің екі шешімі болады:x=±a. 2. a=0 болғанда теңдеудің бір шешімі болады:x=0. 3. a < 0 болғанда теңдеудің шешімі болмайды . Оқушыларға параметрлі теңдеулерге мысал келтіру. 1. x -айнымалысының кез келген мәнінде бір ғана шешімі болатын a параметрлі теңдеу құру. 2. Кез келген параметрде түбірі болмайтын a параметрлі теңдеу құру. 3. a< 0 болғанда түбірі болмайтын a параметрлі теңдеу құру. ІІІ кезең: Деңгейлік тапсырмаларды орындап, ұпай жинау Практикасы:«қолдану»5 мин. Қарапайым теңдеулерді шешу.x-a=0. 5x=a. x/2 =a. ауызша есептеулер жасайды Жауабы: x =a, a € R. Жауабы: x =a/5, a € R. Жауабы: x =2a, a € R. Теориясы: «талдау » 6 мин. Параметрлі теңдеуді шешу a x-2=2x+5стандарт түрде жазамыз . x(a-2)=7 a-2=0; a=2 болса, онда (2-2)x=7. a-2=0; a≠2 болса,онда x=7/(а-2). Ж: a≠2 болса → x=7/(а-2). a=2 болса → шешімі жоқ. Берілген есептің шешуін тауып, тақтаға жазу керек. Топпен ақылдасу, сұрақтарға жауап беру.(дұрыс есептеген топқа ұпай беріледі) Сергіту сәті (егер, онда ойыны ) Өткен тақырыптар бойынша теоремалар жасырады 1 мин. Теориясы: «Жинақтау» 10 мин. (Оқушылар 3 топқа бөлінеді) (а- параметр) (а-1)х+2=а+1. Шешуі. Теңдеуді стандарт түрде жазамыз (а-1)х=а-1. Егер а-1=0, т.е. а=1, онда теңдеу мына түрге келеді.0∙х=0, т.с. х – кез келген сан. Егер а-1≠0, т.е. а≠1, то х=1. Жауабы : а=1 болғанда, х – кез келген сан; а≠1 болғанда, х=1. оқушы дәптеріне теңдеуді талдап,шешіп, екеу ара тексеріп, бірін- бірі бағалайды дұрыс жауап көрсетіледі Практикасы: «Баға беру» Бүгігі сабақта не үйрендік? » (Сен қалай ойлайсың? Не істер едің?)2 мин. жетелеме сұрақтарға жауап береді қосымша оқулықтың Қорытынды: оқушыларды сабақта жинаған ұпай саны бойынша бағалау, үйге тапсырма беру.(3 мин) х+2=а+7 теңдеуінде х=2,5 болғанда а параметрі нешеге тең болады? Шешуі. Т.к. х= 2,5 – теңдеудің түбірі. х+2=а+7, орнына қойғанда х= 2,5 дұрыс теңдеу аламыз, 2,5+2=а+7, осыдан а =-2,5. Жауабы: а=-2,5 болғанда . | |
| Просмотров: 9139 | Комментарии: 2 | |
Суббота, 2026-05-30, 10:33 PM
Приветствую Вас Гость
Приветствую Вас Гость
Форма входа |
|---|
Социальные закладк |
|---|
Поиск |
|---|
Друзья сайта |
|---|
Теги |
|---|
Статистика |
|---|