ТАТЫХАНОВ САЙРАН ТУСУПКАНОВИЧ
ШҚО, Семей қаласы, Ақбұлақ орта мектебі, математика пәні мұғалімі
Пәні: алгебра
Сыныбы: 9 сынып

Тақырыбы: ГЕОМЕТРИЯЛЫҚ ПРОГРЕССИЯ

Оқыту мен тәрбиелеудің міндеттері:
Геометриялық прогрессия туралы түсінік. Георметриялық прогрессияның п-ші мүшесін табу формуласы, геометриялық прогрессияның анықтамасы.
Мақсаты: Геометриялық прогрессияның анықтамасын білу, п-ші мушесін табатын формуланы білу.
Көрнекіліктер: плакат, шахмат тақтасы, бидай дәні.
Сабақтың түрі: Ізденіс сабақ.
І. Ұйымдастыру:
1) оқушыларды түгендеу, сынынтың сабаққа дайындығына назар аудару.

ІІ. Өткен тақырыпты қайталау
а) арифметикалық прогрессия дегеніміз не?
ә) арифметикалық прогрессияның п-ші мүшесінің формуласын кім жазады
б) арифметикалық прогрессияның алғашқы п-ші мүшесінің қосындысының формуласын жаз.
в) арифметикалық прогрессиясына арифметикалықортасы дегеніміз не?
ІІІ. Жаңа тақырып
Бүгін санды тізбектің тағы бір түрі «Геометриялық прогрессияны» қарастырамыз.
Аңыз – әнгіме айтып беру.
Ертеректе Үндістанда шахмат ойыны шығыпты. Үндістанның шахы бұл ойынды ойнап, ойын өзіне қатты ұнайды. Сондықтан шахматты ойлап табушы адамға үлкен- сыйлық бермекші болыпты. Ойлаушы адамға «қазынасынан не алсаңда қолыңды тартпаймын, барын ала бер» - дейді.Бірақ ол адам алтын сыйлықтан бас тартады да, төмендегі ұсынысты айтады:
Маған шахмат тақтасынан әр клеткасына бидай бер, шарты төмендей:
«1 клеткаға бір бидай, 2 – клеткаға 2 бидай, 3 клеткаға 4 бидай, 4 клеткаға 8 бидай т.с.с. 64 клеткаға осынша бидай беру керек»
Шах шахмат ойлаушының ұсынысына ренжіп, уәзірлеріне «Мына ақамақ шалға беріңдерші, сұраған бидайын»- дейді. Шахмат ойлаушы ішінен мырс етіп күліп, шығып кетеді.
Сондағы бидай саны: 18446744073709551615 – болады
18 квинтиллон 446 квадрилион 744 триллион073 миллярд 709 миллион 551 мың 615 болады.

2^64-1
1; 2; 4; 8; 16; 32; ..........