Коллеги - педагогический журнал Казахстана
Учительские университеты
| Главная » Статьи » В помощь учителю » Математика |
Генетикаға есептер шығару.
| Сабақ жоспары. 10 сынып. Өмірбекова Айым Құмарқызы-ШҚО Жарма кенті П.Теряев атындағы №17 орта мектеп, биология пәнінің мұғалімі Сабақтың тақырыбы: Генетикаға есептер шығару. Сабақтың мақсаты: Өткен сабақпен байланыстырып генетикаға есептер шығару. Сабақтың міндеті: Білімділік: Генетика тақырыптарына есеп шығара алу дағдысы қалыптастырылады.. Дамытушылық: Осы тақырыптар арқылы оқушылар логикалық ойлауға , ойын еркін жеткізуге, топен жұмыс істеуге үйретіледі . Тәрбиелік: Жаңа тақырыптар арқылы оқушылар бірін-бірі сыйлауға тәрбиеленеді. Сабақтың типі: Білім, білік дағдыларын қалыптастыру. Сабақтың түрі: Дәстүрлі.(ақпараттық технологияларды қолдану) Сабақтың әдісі: Әңгіме, түсіндіру, есеп шығару. Құрал-жабдықтар: Слайд-презентация. Сабақтың жоспары : I. Ұйымдастыру. 3 мин. II. Үй жұмысын сұрау.7мин. III. Есептер шығару .30мин. ІV. Бағалау. 2 мин. V. Үй тапсырмасы 3 мин. Сабақтың барысы: I.Ұйымдастыру кезеңі. 1.Сәлемдесу. 2.Оқушыларды түгендеу. 3.Сабаққа назар аударту. II. Үй жұмысын сұрау .(Сұрақ-жауап ретінде) 1. Тұқым қуалаушылықтың теориясының негізгін қалаушы? 2. Морган қандай жәндікке тәжірибелер жүргізді? 3. Тіркесіп тұқым қуу дегеніміз не? 4. Айқасудың өлшем бірлігі ? 5. Цитоплазмадағы генетикалық материал? 6. Хромосомадағы генетикалық материал? 7. Цитоплазмадағы тұқым қуалауды кімдер ашты? 8. Цитоплазмалық тұқым қуалаудың түрлері? 9. Эфрусси жаналығы? 10. Цитоплазмадағы аталық ұрықсыздық деген не ? Кім ашты? III. Есептер шығару. Сыныпты 4 топқа бөлеміз. «Ұпай жина» ойыны арқылы, слайдтарда балл бойынша есептерді шығарса, ұпайға ие болады. Баллдық сұрақтар: 1.Қара көзді (доминантты гомозиготалы белгі) солақай (рецессивті белгі) әйел, көк көзді (рецессивті), оң қолды (доминантты гомозиготалы ) еркекке үйленген. F1 ұрпақты тап? 2.Сұр түсті тышқан – А Ақ түсті тышқан – а Сұр және ақ түсті тышқандарды шағылыстырды,Ғ1 тек сұр тышқан, ал Ғ 2-де 198 сұр және72 ақ тышқан пайда болды. Бұл белгілер қалай тұқым қуалайды? Ж: Моногибридті будандастыру бойынша тұқым қуалайды. Сұр түс доминантты да, ақ түс рецессивті 3. Доминантты аллель көк көзділік –А,ал қара көзділік - а. Мына гаметаларды будандастырғанда фенотиптік ара-қатнас қандай болады? 1. АА х аа Ж: 1.Біркелкі 2. АА х Аа 2.1/1 3. Аа х Аа 3.3/1 4. Доминантты белгі толық байқалмай аралық сипатта болса, ол қалай аталады? Ж: Толымсыз доминанттылық 5. Гетерозиготалы екі қара итті бір-бірімен шағылыстырғанда ақ иттің дүниеге келу мүмкіндігі қандай? Ж: 6. Берілгені: АА – қоңыр құндыз аа - сұр құндыз Ғ 2-де 15 сұр және 47 қоңыр құндыз пайда болады. Есепті шығар. Ж: Моногибридті будандастыру бойынша тұқым қуалайды. Фенотипі: 47:15 (3:1); Генотипі: 1:2:1; 7. Ата-аналары бір-бірінен айқын бір жұп белгі арқылы ажыратылатын дараларды будандастыру? Ж: Моногибридті будандастыру 8. Қызыл жемісті қойбүлдіргенді бір-бірімен будандастырғанда ұрпақтарының жемісі қызыл, ал ақты бір-бірімен будандастырғанда ұрпақтары ақ болады. Қызыл жемісті қойбүлдіргенді ақпен будандастырғанда, ұрпақтары қызғылт болады.Енді осы қызғылтты өзара будандастырғанда ұрпағында қандай фенотип болады? Ж: 1 АА (қызыл)/2 Аа (қызғылт)/1аа (ақ) 9. Адамда таскерең ауруы – рецессивті белгі болып тұқым қуалайды.Егер ата-анасы гетерозиготалы болса, отбасында ауру және сау балалардың туу ықтималдығы қанша пайыз? Ж: 25% (аа) ауру бала тууы мүмкін. 10. Бұршақ өсімдігінің тұқымының қара түсі, ақ түсінен басым. Мынадай будандастырудан алынған өсімдіктердің тұқымының түсі қандай болмақ: а)Аа х Аа; ә) АА х Аа; б) аа х АА; в) Аа х аа ?. Ж: а) 3:1; ә) біркелкі; б) біркелкі; в) 1:1; 11. Грегор Мендель 2,3 заңдары: Ж: .2. 3 заңы: Ажырау заңы Тәуелсіз ажырау заңы 12. Қой бүлдіргенінің екі сорты бар. Бірінің жемісінің түсі қызыл (доминантты гомозиготалы) және мұртшасы (рецессивті) бар, ал екіншісінің жемісінің түсі ақ (рецессивті) және мұртшасы жоқ (доминантты). F1-ы тап? Ж: F1 – қызыл, мұртшасы жоқ 13. Гомозиготалы қара сиыр қызыл сиырмен шағылыстырылады. Ірі қара малда қара түс (В) қызыл түстен (в) басым екені белгілі. Алынған ұрпақ қандай түсті? Ж: Бірінші ұрпақ фенотипі бойынша қара, ал генотипі бойынша – гетерозигота. 14. Ірі қара малда Р гені қызыл түсті, Р1 гені ақ түсті анықтайды, ал гетерозигота жағдайында – бурыл түс береді. Ұрпақтарының түсін анықтаңдар: А) ақ сиырды бурыл бұқамен; Ә)Бурыл сиыр мен бурыл бұқаны; Ж: А)1ақ/1бурыл Ә)1қара/2бурыл/1ақ 15. Генотипі мынадай тышқандар: уу-сұр,Уу- сары,УУ- эмбрионды даму кезеңінде өледі. Мынадай шағылыстыруда ұрпақтары қандай болады: а) сары х сары; ә)сары х сұр; Қандай шағылыстыруда ұрпақтары көп болады? Ж: а) сары х сары; ¼ (25%) эмбрионды дамуда өледі ә)сары х сұр; ұрпақтары көп болады 16. 2 қара қоянды өзара шағылыстырғанда, ұрпақтарында ақ және қара қояндар пайда болды. Ата-анасының генотипі қандай? Ж: Генотипі гетерозиготалы, яғни Аа – қара қояндар 17. Тек бірыңғай доминантты немесе бірыңғай рецессивті аллельдерден тұратын организмді қалай атайды? Ж: АА, аа - гомозиготалы 18. Қызанақ жемісінің домалақ (В)пішіні алмұрт пішіндіден, ал қызыл түсі (С) сары түсінен басым.Домалақ қызыл қызанақ пен алмұрт пішінді сары қызанақты будандастырса,Ғ1,Ғ2-ні тап Ж: Ғ1- біркелкі ВвСс; Ғ2 – 9(ВС)/3(Вс)/3(вС)/1(вв) 19. Берілгені: ААВВ- қара мүйізсіз бұқа аавв – сары мүйізді сиыр Ғ1,Ғ2– ні тап? Ж: Ғ1- біркелкі қара мүйізсіз Ғ2 – 9(Қара мүйізсіз)/3(қара мүйізді)/3(сары мүйіссіз)/1(сары мүйізді) ІV. Бағалау. V. Үй тапсырмасы. | |
| Просмотров: 15267 | Комментарии: 1 | | |
Среда, 2026-03-11, 1:23 PM
Приветствую Вас Гость
Приветствую Вас Гость
Форма входа |
|---|
Социальные закладк |
|---|
Поиск |
|---|
Друзья сайта |
|---|
Теги |
|---|
Статистика |
|---|